Czarne Szeregi. Radykalni antyfaszyści i anarchiści.

W latach 30-tych XX wieku do władzy w Niemczech dochodzi skrajnie prawicowa partia nazistowska NSDAP, której przewodzi charyzmatyczny Adolf Hitler. Zanim ich władza w kraju się ugruntowała przeciwko nowej władzy masowo protestowały ówczesne srodowiska lewicowe – socjaliści, komuniści i anarchiści.

Dzisiejsze miasto Racibórz, przed 1945 rokiem znajdowało się po drugiej stronie granicy. Jego niemiecka nazwa brzmiała wtedy Ratibor. Obecnie w Raciborzu mieszka około 55 000 mieszkańców. Racibórz obok Opola jest jedną historycznych stolic Górnego Śląska.

Po III Powstaniu Śląskim i plebiscycie który miał wtedy miejsce na Górnym Śląsku 437 hektarów obecnego Raciborza przekazano Polsce. Główne miasto pozostało po stronie niemieckiej, jednak okalające je wsie, które dzisiaj stanowią dzielnice Raciborza dostały się Polsce. To bardzo ważne, żeby nakreślić ten fakt bo Racibórz był miastem granicznym, o strategicznym znaczeniu.

Mimo, że miasto pozostało po niemieckiej stronie granicy zamieszkiwała go w dużej mierze również ludność polska.

Nie wiadomo jaki procent mieszkańców ówczesnego Ratibora popierało idee nowej władzy – nazistów. Ratibor był jednak , jak większość miast Górnego Śląska związany z górnictwem i przemysłem a co za tym idzie duże znaczenie miała tam klasa robotnicza.

Na Górnym Śląsku dość prężnie działało FAUD. Był to niemiecki anarchosyndykalistyczny związek zawodowy. FAUD czyli Freie Arbeiter-Union Deutschlands oznacza po polsku Niemiecki Związek Wolnych Robotników. Powstało z połączenia Wolnego Stowarzyszenia Niemieckich Związków Zawodowych i związku „Wolny Robotnik” z Zagłębia Ruhry w 1919 roku. Obecnie tradycję tego związku zawodowego kultywuje FAU czyli Freie Arbeiterinnen- und Arbeiter-Union – niemiecki anarchosyndykalistyczny związek zawodowy założony w 1977. Obecnie wystąpił on z IWA-AIT ( międzynarodówki anarchosyndykalistyczych związków zawodowych).

Postacią, która zapisała się na stałe na kartach historii miasta Racibórz jest Tomasz Alfons Pilarski. Urodził się on w jednej z górnośląskich wsi w 1902 roku. W 1919 roku wstąpił on w szeregi anarchosyndykalistycznego FAUD. W latach 1917–1921 pracował jako rysownik przy zarządzie rolniczym magistratu Raciborza. W górnoślaskich strukturach FAUD działał do 1933 roku.

W 1933 roku FAUD został rozwiązany i zdelegalizowany. Pilarski do samego końca angażował się w działalność swojego ukochanego anarchosyndykalistycznego związku zawodowego, aż do jego delegalizacji.

W 1929 roku, Pilarski widząc co się dzieje dookoła i do czego to wszystko zmierza założył w Raciborzu paramilitarną organizację anarchistyczną i antyfaszystowską. Organizacja ta nazywała się Schwarze Scharen czyli Czarne Szeregi. Szeregi organizacji zasilali głównie działacze FAUD, ale nie tylko.

Tomasz Pilarski był również redaktorem pisma wolnościowego „Freiheit” we Wrocławiu i Raciborzu. Za swoją działalność antyfaszystowską został oskarżony o zdradę wobec III Rzeszy i musiał się ukrywać – a, że najciemniej pod latarnią ukrywał się w stolicy III Rzeszy – Berlinie.

FAUD na terenie Ratibora stanowili przede wszystkim pracownicy budowlani, kolejarze, górnicy i hutnicy. W Raciborzu znajdowała się siedziba komisji agitacyjnej tego związku zawodowego i do roku 1933 stanowiła ona centrum syndykalizmu na Górnym Śląsku.

Pilarski po okresie ukrywania się, w stolicy Rzeszy postanowił uciekać. Uciekł do Polski z pomocą polskiego dyplomaty. Uzyskał status uchodźcy politycznego. W latach 1933–1934 stypendysta Instytutu Badań Narodowościowych w Warszawie. Aktywny w Związku Związków Zawodowych, gdzie prowadził anarchosyndykalistyczną działalność (niejasne jest czy w sposób jawny, czy w konspiracji przed kierownictwem). W latach 1934–1936 był sekretarzem ZZZ w Zagłębiu Dąbrowskim. Od kwietnia 1939 był on członkiem Centralnego Wydziału ZZZ. Publikował we „Froncie Robotniczym” pod pseudonimem „Jan Rylski”. Od maja 1939 pracował w niemieckojęzycznej audycji antyhitlerowskiej Radia Katowice. W 1938 reprezentował anarchosyndykalistów polskich podczas kongresu IWA-AIT (Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników) w Paryżu. W lipcu 1939 został członkiem prezydium ZZZ. Po zajęciu Polski przez hitlerowców schronił się na w okolicy Wilna. Współtworzył Syndykalistyczną Organizację „Wolność” (SOWA). Później brał udział w Powstaniu Warszawskim. Walczył w Brygadzie Syndykalistycznej. Pilarski – twórcza Czarnych Szeregów jest bez wątpienia postacią nieszablonową, wartą zapamiętania. Jeszcze nie tak dawno w jego ukochanym Raciborzu lokalne środowiska anarchistyczne organizowały co roku „Pilarszczyznę” – festiwal na jego cześć.

To właśnie Pilarski i raciborska frakcja FAUD zainicjowała założenie zbrojnej grupy antyfaszystowskiej Schwarzen Scharen- Czarne Szeregi. Było to w październiku 1929 roku. W listopadzie tego samego roku powstały oddziały w Bytomiu. W latach 1930- 31 utworzono grupy w Gliwicach, Oleśnie i Kietrzu.

Czarne Szeregi przygotowywały się do konfrontacji z nazistami. W Raciborzu dysponowali jednym karabinem maszynowym i kilkoma pistoletami. W Bytomiu mieli magazyn z materiałami wybuchowymi, który został jednak odkryty przez policję. Broń z magazynu została stracona. Szczególnym zadaniem grupy była ochrona imprez robotniczych, związkowych oraz zwalczanie faszyzmu wszelkimi środkami.

Czarne Szeregi były swoistą „antifą” tamtych czasów na ziemiach górnośląskich. Trzeba o tej szalenie ciekawej organizacji zawsze pamiętać. O niej, jej członkach, jej walce z faszyzmem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *